معرفی وسایل و ابزار سفالگری

ابزار های سفالگری به مجموعه ای از وسایل دستی و یا برقی گفته می شود که برای ورزدادن، شکل دهی، تراشیدن و ایجاد طرح های خلاقانه روی گل رس، مورد استفاده قرار می گیرند. اسم ابزار سفالگری که به صورت رایج از آن ها استفاده می شود، عبارت است از چرخ سفالگری، مشته یا کاردک، سیم قطع کننده، کاهنده یا ابزار کاهشی، ابزار مغار، اسفنج، سوزن سفالگری، کوره سفالگری، قلم مو. در ادامه شما را با انواع ابزار های سفالگری با دست و با چرخ و همچنین راهنمای انتخاب و خرید وسایل سفالگری آشنا می کنیم.

ابزار سفالگری چیست؟

ابزار سفالگری شامل مجموعه ای از وسایل ساده و تخصصی است که به هنرمند کمک می کند تا گل رس بی شکل را به ظرف ها و مجسمه های زیبا تبدیل نماید. این ابزارها از مواد مختلفی مثل چوب، فلز، پلاستیک و لاستیک ساخته می شوند و هر کدام وظیفه خاصی در مراحل مختلف کار دارند. برخی از این وسایل برای بریدن و تقسیم کردن گل، برخی برای شکل دادن به بدنه روی چرخ و برخی دیگر برای تراشیدن و ایجاد نقش و نگارهای ظریف روی سفال نیمه خشک به کار می روند. استفاده درست از این ابزارها باعث می شود که دقت کار بالا برود و نتیجه نهایی تمیزتر و حرفه ای تر باشد.

کاربرد اصلی این ابزارها راحت تر کردن کار با گل و اجرای طرح های پیچیده ای است که با انگشتان دست به تنهایی امکان پذیر نیست. برای مثال، وقتی یک سفالگر می خواهد لبه های یک گلدان را کاملا صاف و یکدست کند یا یک شیار باریک روی بدنه آن ایجاد کند، از ابزاری به نام مغار یا سوزن سفالگری استفاده می کند. همچنین اسفنج یکی از ابزارهای بسیار کاربردی است که با نگه داشتن رطوبت، مانع از خشک شدن زودرس گل در حین کار می شود و کمک می کند تا سطح ظرف کاملا نرم و صیقلی شود. بدون این ابزارها، ساختن ظرف هایی با ضخامت یکسان و ظرافت بالا بسیار دشوار خواهد بود. در بخش زیر نام ابزارهای مهم سفالگری درج شده است. (نکته» در صورتی که هیچگونه آشنایی با فیلد هنری سفالگری ندارید، پیشنهاد می کنیم که پس از مطالعه این مطلب، مقاله آموزشی تاریخچه سفالگری را مطالعه نمایید.)

• چرخ سفالگری (اصلی ترین وسیله برای حجم دهی)
• مشته یا کاردک (برای صاف کردن سطوح)
• سیم قطع کننده (برای جدا کردن گل از چرخ یا بریدن قطعات گل)
• کاهنده یا ابزار کاهشی (برای تراش دادن و گود کردن)
• ابزار مغار (برای ایجاد شیار و طرح)
• اسفنج (برای مرطوب نگه داشتن و تمیز کاری)
• سوزن سفالگری (برای بریدن لبه های اضافی یا ایجاد سوراخ)
• کوره سفالگری (برای پختن و محکم کردن اثر نهایی)
• قلم مو (برای لعاب کاری و رنگ آمیزی)

ابزار سفالگری با دست

انواع ابزار سفالگری با دست عبارتند از:

• سیم قطع کننده گل
• کاردک و مشته چوبی یا فلزی
• ابزار کاهنده و تراش
• سوزن سفالگری
• اسفنج سفالگری
• ابزار چوبی شکل دهی
• مغار و ابزار حکاکی

این ابزارها برای شکل دهی، ظریف کاری و ساخت ظروف و مجسمه های گلی با دست به کار می روند. سیم قطع کننده برای بریدن و جدا کردن تکه های گل استفاده می شود و اسفنج برای مرطوب کردن و صیقلی ساختن سطح کار کاربرد دارد. ابزارهای کاهنده و تراش به سفالگر کمک می کنند تا بخش های اضافی گل را خالی کند و فرم های گود یا نقش های برجسته ایجاد نماید. سوزن سفالگری برای علامت گذاری، بریدن لبه های نازک و ایجاد شیارهای ظریف استفاده می شود و کاردک ها و مشته های چوبی نیز برای صاف کردن بدنه و منحنی دادن به لبه ها و دیواره های ظروف سفالی به کار می آیند.

ابزار سفالگری با چرخ

انواع ابزار سفالگری با چرخ عبارتند از:

• چرخ سفالگری
• تخته چرخ یا بات (Bat)
• مشته یا ریب (چوبی، فلزی و لاستیکی)
• سیم قطع کننده گل
• ابزار تراش و حلقه ای
• سوزن سفالگری
• اسفنج سفالگری
• پرگار سفالگری

این ابزارها برای کنترل دقیق گل، فرم دهی سریع، یکدست کردن دیواره ها و تراش دادن ظروف روی چرخ سفالگری استفاده می شوند. تخته چرخ باعث می شود ظرف ساخته شده بدون آسیب از روی چرخ برداشته شود و اسفنج با کنترل رطوبت به کشیده شدن گل به سمت بالا کمک می کند. مشته های چوبی و لاستیکی برای صاف کردن لبه ها، ایجاد منحنی های منظم و گرفتن آب اضافی از روی بدنه ظرف کاربرد دارند. همچنین سیم قطع کننده برای جدا کردن ظرف از روی صفحه چرخ استفاده می شود و ابزارهای حلقه ای و تراش در مرحله ته تراشی برای سبک کردن وزن ظرف و ایجاد پایه زیر آن به کار می روند.

انواع چرخ سفالگری

نام انواع چرخ سفالگری هم که امروزه در این حوزه هنری بسیار پراستفاده و رایج است، در بخش درج شده است.

• چرخ سفالگری برقی (رایج ترین نوع برای افراد مبتدی و حرفه ای)
• چرخ سفالگری پایی (چرخ سنتی مکانیکی که با نیروی پا می چرخد)
• چرخ سفالگری دستی (چرخ های کوچک که با دست چرخانده می شوند)
• چرخ سفالگری رومیزی (مدل های کم حجم برقی یا دستی برای فضاهای کوچک)
• چرخ سفالگری ایستاده (دارای پایه بلند برای کار به صورت ایستاده یا نشستن روی صندلی بلند)

قیمت ابزار سفالگری با چرخ

برای استعلام قیمت ابزار های سفالگری با چرخ، شما می توانید هم به وب سایت های فروشگاه های اینترنتی مراجعه نمایید و هم این که از طریق راه های ارتباطی درج شده در همین صفحه نیز می توانید به فروشگاه آریا تهران متصل شوید و قیمت ابزار های سفالگری را استعلام نمایید. ضمنا اگر شما صرفا تصمیم دارید که در کلاس های سفالگری مجتمع فنی اریا تهران شرکت نمایید، لازم به ذکر است که در این کلاس های آموزشی، تمامی ابزار های مورد نیاز سفالگری توسط آموزشگاه در اختیار شما قرار داده می شود و نیازی به خریداری ندارد.

ابزارهای فرم دهی سفالگری

ابزارهای فرم دهی شامل مشته یا ریب، کاردک چوبی، ابزار کاهنده و اسفنج هستند. این ابزارها برای صاف کردن دیواره ها، ایجاد انحنا در بدنه ظرف، خالی کردن قسمت های اضافی گل و نرم کردن سطح کار به کار می روند.

ابزارهای حکاکی و مدل سازی سفالگری

انواع ابزارهای حکاکی و مدل سازی سفالگری عبارتند از:

• سوزن سفالگری
• مغار حکاکی
• ابزار کاهنده و حلقه ای
• کاردک های مدل سازی چوبی و فلزی
• ابزار سیلیکونی و قلمی

این ابزارها برای کنده کاری، ایجاد طرح ها و خطوط ظریف، تراشیدن بافت ها و شکل دهی جزئیات روی گل استفاده می شوند. درواقع ابزارهای حکاکی و مدل سازی به هنرمند امکان می دهند نقش های برجسته یا فرورفته را با دقت بالا روی بدنه ظرف یا مجسمه اجرا کنند.

ابزارهای سوراخ کردن سفال

ابزارهای سوراخ کردن سفال عبارتند از:

• پانچ یا سوراخ کن لوله ای
• سوزن سفالگری
• مته دستی سفال
• ابزار برش دایره ای

این ابزارها برای ایجاد سوراخ های دقیق، یکدست و منظم روی بدنه گل قبل از پختن استفاده می شوند. کاربرد ابزارهای سوراخ کردن سفال بیشتر در ساخت گلدان برای خروج آب، آباژورهای سفالی، جا شمعی و ایجاد شبکه های تزیینی روی ظروف است.

ابزارهای سفالگری برای چرخ گردان

ابزارهای سفالگری برای چرخ گردان عبارتند از:

• سیم قطع کننده گل
• مشته یا ریب (چوبی، فلزی یا پلاستیکی)
• اسفنج سفالگری
• ابزار تراش (کاهنده دو طرفه)

این ابزارها برای مرکز کردن گل، شکل دهی به دیواره ها، صاف کردن ناهمواری های ظرف در حال چرخش و در نهایت جدا کردن ظرف از روی صفحه چرخ استفاده می شوند. کاربرد اصلی ابزارهای سفالگری برای چرخ گردان هدایت دقیق تر گل، تخلیه آب اضافی از داخل ظرف و پرداخت نهایی پایه و بدنه ظروف چرخ کاری شده است.

ابزارهای بافت چوبی برای سفالگری

ابزارهای بافت چوبی برای سفالگری عبارتند از:

• مهرها و غلتک های چوبی بافت دار
• کاردک های چوبی دندانه دار
• قلم های چوبی حکاکی و بافت دهی
• کاهنده های دسته چوبی با سر سیمی

این ابزارها برای ایجاد الگوها، ریتم ها و بافت های متنوع هندسی یا طبیعی روی بدنه گلی استفاده می شوند. کاربرد ابزارهای بافت چوبی برای سفالگری در تزیین ظروف، شبیه سازی پوست درخت یا سنگ بر روی گل و ایجاد ناهمواری های هنری پیش از پخت اثر می باشد.

ابزارهای بافت فلزی برای سفالگری

ابزارهای بافت فلزی برای سفالگری عبارتند از:

• برس های سیمی (قلم موی سیمی)
• ابزارهای کاهنده با سرهای دندانه دار فلزی
• غلتک ها و مهرهای حکاکی فلزی
• تیغه‌های اره‌ای و دندانه دار کوچک

این ابزارها برای خراش دادن سطح گل، ایجاد بافت های خشن و خطی و همچنین کنده کاری های عمیق و دقیق به کار می روند. کاربرد اصلی آن ها در ایجاد طرح های با جزییات زیاد، سایه روشن های بافتی و آماده سازی سطح برای اتصال قطعات گلی به یکدیگر است.

مهم‌ترین ابزار آلات تزیینی در سفالگری

مهم ترین ابزارآلات تزیینی در سفالگری عبارتند از:

• مهرهای سفالگری (چوبی یا سفالی)
• غلتک های نقش برجسته
• ابزارهای کاهنده و مغارها
• قلم موهای تزیینی و لعاب کاری

این ابزارها برای ایجاد نقوش برجسته، حکاکی های ظریف هندسی و اسلیمی، و اعمال طرح های رنگی و لعابی روی ظروف استفاده می شوند. کاربرد اصلی آن ها افزایش زیبایی بصری، هویت بخشی به اثر هنری و ایجاد بافت ها و تصاویر متنوع روی گل خام یا پخته است.

ابزارهای سفالگری در مرحله پخت

انواع ابزارهای سفالگری در مرحله پخت عبارتند از:

• پایه ها و سه پایه های نسوز (پین های کوره)
• صفحات کوره و پایه های نگهدارنده (قفسه بندی کوره)
• انبر کوره (انبر حمل ظروف داغ)
• سگمنت ها یا مخروط های حرارتی (زگر)

این ابزارها برای چیدمان ایمن و بهینه ظروف در داخل کوره، جلوگیری از چسبیدن ظروف لعاب دار به صفحات و کنترل دمای واقعی کوره استفاده می شوند. کاربرد آن ها محافظت از بدنه ظروف در برابر تغییر شکل و حرارت مستقیم، تسهیل فرآیند گذاشتن و برداشتن کارها، و تضمین پخت یکنواخت سفال است.

ابزار سفالگری برای کودکان

انواع ابزارهای سفالگری برای کودکان عبارتند از:

• کاردک ها و ابزارهای فرم دهی پلاستیکی (بدون لبه تیز)
• وردنه های چوبی یا پلاستیکی کوچک
• قالب های فشاری و کاترهای فانتزی (مشابه قالب شیرینی پزی)
• مهرهای پلاستیکی با طرح های فانتزی و حیوانات
• اسفنج های نرم کوچک

این ابزارها برای شکل دهی آسان، پهن کردن یکنواخت گل و ایجاد طرح های ساده و بی خطر توسط کودکان استفاده می شوند. کاربرد اصلی ابزار های سفالگری برای کودکان تقویت مهارت های حرکتی دست، افزایش خلاقیت و ایجاد تجربه ای امن و لذت بخش از بازی با گل بدون خطر بریدگی است.

راهنمای خرید ابزار های سفالگری

برای خرید ابزارهای سفالگری ابتدا باید سطح مهارت خود را در نظر بگیرید و اگر مبتدی هستید از ستهای کامل و پایه شروع کنید که شامل ابزارهای ضروری مانند سیم قطع کننده، مشته و کاردک باشد. در هنگام انتخاب به کیفیت مواد اولیه توجه داشته باشید. ابزارهای چوبی باید کاملا صیقلی و بدون تراشه باشند و ابزارهای فلزی از استیل ضد زنگ ساخته شده باشند تا در مجاورت رطوبت مداوم گل آسیب نبینند. همچنین خوش دست بودن و طراحی ارگونومیک ابزار بسیار مهم است زیرا استفاده طولانی مدت از ابزارهای نامناسب باعث خستگی مفرط دست می شود، پس توصیه می شود به جای خرید تعداد زیادی ابزار تخصصی و گران قیمت، چند ابزار با کیفیت و کاربردی تهیه کنید که نیازهای اصلی شما را در مراحل فرم دهی، تراش و تزیین به خوبی برطرف کند. لازم به ذکر است اگر هدف شما از خرید ست ابزار سفالگری شرکت در کلاس های آموزشی و یادگیری مهارت سفالگری است، در آموزشگاه های معتبر فنی حرفه ای مانند آریا تهران، در کلاس های سفالگری، تمامی وسایل و ابزار های مورد نیاز و ضروری این فیلد هنری در اختیار کارآموزان قرار داده می شود.

سوالات متداول در مورد معرفی وسایل و ابزار سفالگری؟